Grubość materiału to pojęcie całkowicie nietechniczne i nieścisłe w odniesieniu do cech materiałów i tkanin. Chciałam napisać o gramaturze, ale ponieważ jest to pojęcie związane z materiałoznawstwem, które może nie być ogólnie znane, zastanawiałam się, o czym mówi nam tak naprawdę gramatura. Gramatura jest związana z grubością i ciężarem materiału, chociaż nie jest to precyzyjne sformułowanie. Ale zacznijmy od początku.

Co to jest gramatura materiału?

Gramatura to ciężar 1 metra kwadratowego materiału wyrażony w gramach.

Jeśli chcemy policzyć gramaturę materiału, który mamy, to robi się to w następujący sposób. Nie musimy odmierzać od razu kawałka wielkości metr na metr. Możemy zastosować próbkę. Należy ją dokładnie wymierzyć, dlatego najłatwiej, gdy jest ona prostokątem o określonych bokach. Potrzebna będzie również waga. Z braku profesjonalnych narzędzi można posłużyć się np. wagą kuchenną.

Następnie skorzystamy ze wzoru:

Gramatura = waga próbki materiału (w gramach) / wielkość próbki materiału (w metrach kwadratowych)

Spójrzmy na jakiś konkretny przykład, bo wtedy będzie łatwiej to zrozumieć.

Przykład obliczania gramatury materiału, który testujemy

Mam próbkę materiału wymiaru 20cm na 30 cm. Jej wielkość wyrażona w metrach to 0,2 m x 0,3 m, czyli mnożąc jedno przez drugie uzyskuję powierzchnię 0,06 m2.

Teraz skorzystam z wagi (ja posłużę się moją wagą kuchenną). Moja próbka waży 12 gram.

Aby policzyć gramaturę dzielę 12 gr przez 0,06 m2 i otrzymuję wartość 200.

Policzyłam gramaturę mojego materiału – wynosi 200 g/m2.

 

Gramatura a rodzaj włókien wybranych do produkcji materiału

Żaden materiał nie ma narzuconej gramatury. Wynika ona z rodzaju splotu, grubości włókien i ciężaru samych włókien. Czyli możemy znaleźć bawełnę o gramaturze 115 g/m2 i bawełnę o gramaturze 350 g/m2. W tym pierwszym przypadku, to może być np. lekko przezroczysty batyst bawełniany, a w tym drugim grubsza dzianina bawełniana na bluzy. Oba przykłady to bawełna, a gramatura jest zupełnie inna.

 

Gramatura materiałów cienkich i gramatura materiałów grubych

Materiały cienkie mają niską wartość gramatury, a materiały grube mają wysoką wartość gramatury. Zazwyczaj te wartości mieszczą się w granicach 50-700 g/m2. Materiały zostały podzielone na cienkie, średnie i grube, aby pomóc odpowiednio dobierać pozostałe narzędzia konieczne do produkcji, jak nici czy igły.

Na przykład:

Grubość materiału Gramatura Grubość igły

do szycia

ekstra cienki 8-130 g/m2 60, 65
cienki 130-200 g/m2 70, 75
średni 200-270 g/m2 75, 80
średni grubszy 270-350 g/m2 80, 90
gruby 350-450 g/m2 100, 110
ekstra gruby 450 g/m2 i więcej 110, 120

Gramatura przy projektowaniu odzieży

Przy tworzeniu projektów odzieżowych należy świadomie dobierać gramaturę materiałów do rodzaju odzieży i sezonu, na jaki odzież jest projektowana. Nawet w sklepach online znajdziemy najczęściej podział materiałów na sezony: letni i zimowy. Materiały na sezon letni będą zdecydowanie cieńsze, czyli ich gramatura będzie niższa. W przypadku materiałów na sezon zimowy – gramatura materiałów będzie wyższa.

Nie lubię generalizować, ale ponieważ dobrze jest poznawać pojęcia na konkretnych przykładach, które można sobie szybko wyobrazić i tym samym zapamiętać, zrobiłam poniżej listę przykładowych modeli odzieżowych w poszczególnych grupach.

Materiały cienkie wybierane są na takie projekty odzieżowe jak:

letnie sukienki, t-shirty, bielizna, lekkie koszule

Materiały średnie wybierane są na takie projekty odzieżowe jak:

spodnie, marynarki, grubsze koszule

Materiały grube wybierana są na takie projekty odzieżowe jak:

płaszcze, bluzy dresowe, kurtki

Im niższa gramatura tym materiał jest bardziej miękki, poddaje się drapowaniu, opływa delikatnie sylwetkę. Im gramatura jest wyższa tym jest on bardziej sztywny, izoluje ciało człowieka od warunków zewnętrznych, jest bardziej mięsisty.

gramatura materiału jedwabiu momy

Gramatura jedwabiu

Oddzielnym tematem, który warto poruszyć w tym artykule jest gramatura jedwabiu. Jedwab uzyskał swoją własną, niezależną jednostkę gramatury wyrażoną w momach.

Momme [mm] – po angielsku wymawia się [mo-mi]

Tradycyjnie używa się momów do określenia jakości materiałów tkanych z włókien jedwabiu. 8 momów odpowiada mniej więcej gramaturze 35 g/m2.

Dla przykładu poniżej podaję listę materiałów często spotykanych w sklepach i hurtowaniach, wraz z ich wartością gramatury wyrażoną w momach i gramach na metr kwadratowy:

Materiał jedwabny Gramatura w momach Gramatura w g/m2
gaza 3-5 mm 13-22 g/m2
organza 4-6 mm 17-26 g/m2
habotai 12-16 mm 52-69 g/m2
szyfon 6-8 mm albo 12-16 mm 26-35 g/m2 lub 52-69 g/m2
krepa 12-16 mm 52-69 g/m2
surowy jedwab/bureta 35-40 mm 152-174 g/m2
szermeza 12-30 mm 52-130 g/m2

 

Podsumowanie

Mam nadzieję, że teraz gramatura stała się pojęciem bardziej zrozumiałym, a wybór materiałów w sklepie online będzie dużo łatwiejszy. Można lepiej wyobrazić sobie grubość i chwyt rozważanej tkaniny czy dzianiny. Z drugiej strony myśląc o konkretnym projekcie i konkretnej porze roku, będzie Ci łatwiej zrozumieć, w jakich przedziałach gramatury należy się poruszać.

 

Źródła: Wikipedia, http://www.distinctivesewing.com